Hệ lọc hồ Koi: hiểu đúng để không phải đập đi làm lại
Hơn hai mươi năm làm nghề từ thời còn là sinh viên nghèo chỉ dám đứng ngắm cá ở Sài Gòn cho đến khi mở nhà cá tại Pleiku, tôi gặp không ít người chơi phải đập đi làm lại hệ lọc chỉ sau vài tháng vì nước xanh ngắt và cá lờ đờ. Một hệ lọc hồ Koi chuẩn không nằm ở việc tốn bao nhiêu tiền mua thiết bị đắt tiền, mà nằm ở việc hiểu đúng bản chất từng khâu xử lý nước từ cơ học đến sinh học.

Nội dung bài
Lọc cơ học và lọc sinh học khác nhau ra sao
Nhiều người mới thường gom chung mọi thứ vào một ngăn khiến nước lúc nào cũng vẩn đục phân cá và thức ăn thừa.
Lọc cơ học làm nhiệm vụ chặn và giữ lại các chất thải thô lơ lửng trong nước như phân cá, lá cây bằng chổi lọc, J-Mat thô hoặc thiết bị lọc ly tâm. Lọc sinh học lại dùng vi sinh vật có lợi trú ngụ trong các vật liệu lọc xốp để phân hủy các chất độc vô hình như amonia và nitrite do cá bài tiết ra.
Để làm ngay: Bạn cần tách biệt hoàn toàn hai quá trình này, bắt buộc phải có ngăn lắng hoặc ngăn lọc thô trước khi để nước chảy qua các ngăn vật liệu sinh học.
Vì sao cần nhiều ngăn
Một hệ lọc hồ Koi hiệu quả không thể chỉ có một hoặc hai ngăn nhỏ hẹp nhồi nhét đủ thứ máy bơm và vật liệu.
Cấu trúc nhiều ngăn giúp dòng nước di chuyển chậm lại, tạo thời gian cho cặn lắng xuống đáy ở ngăn đầu và tạo môi trường dòng chảy ổn định cho vi sinh trú ngụ ở các ngăn sau. Nếu dồn tất cả vào một chỗ, nước chảy quá nhanh sẽ cuốn theo cặn bẩn và vi sinh chưa kịp xử lý đã bị đẩy ngược lại hồ chính.
Để làm ngay: Khi xây hồ, hãy lên bản vẽ hệ lọc có tối thiểu từ ba đến bốn ngăn với dung tích tổng các ngăn lọc đạt khoảng 30 đến 40 phần trăm thể tích hồ chính.

Tính công suất theo thể tích hồ
Sai lầm phổ biến nhất là chọn máy bơm và thiết bị lọc theo cảm tính mà không tính toán kỹ thể tích thực tế của nước trong hồ.
Lượng nước trong hồ cần được tuần hoàn qua hệ thống lọc tối thiểu từ hai đến ba lần mỗi giờ để đảm bảo loại bỏ kịp thời chất thải từ đàn cá. Nếu hồ nuôi dày hoặc cám cho ăn nhiều thì công suất tuần hoàn phải được đẩy lên cao hơn nữa để nước luôn sạch.
Để làm ngay: Lấy chiều dài nhân chiều rộng nhân chiều sâu hồ ra mét khối, sau đó nhân với hệ số ba để chọn máy bơm có lưu lượng phù hợp, nhớ trừ hao tổn thất cột áp do ống nước đi xa hoặc co lượn.
Vật liệu lọc nào đáng tiền
Thị trường hiện nay có vô số loại vật liệu lọc từ bình dân đến nhập khẩu đắt đỏ khiến người chơi dễ bị loạn.
Thực tế, bạn không cần mua những loại vật liệu quảng cáo thần thánh giá trên trời mà chỉ cần chọn những loại có diện tích bề mặt lớn cho vi sinh bám dính tốt như sứ lọc lỗ, gốm thanh, J-Mat cắt miếng hoặc san hô nếu cần tăng độ pH. Quan trọng nhất là sắp xếp chúng đúng thứ tự từ thô đến tinh để dòng nước chảy đều qua các khe thoáng.
Để làm ngay: Hãy chọn bùi nhùi J-Mat Nhật Bản cho ngăn lọc thô và gốm mát hoặc sứ lỗ cho ngăn sinh học, tránh mua các loại vật liệu quá vụn làm bít tắc dòng chảy.

Bảo trì lọc định kỳ
Nhiều người lầm tưởng hệ thống lọc tốt là hệ thống không bao giờ phải động tay vào từ khi thả cá.
Sau một thời gian vận hành, cặn bẩn sẽ tích tụ ở đáy các ngăn lắng và vi sinh già cỗi sẽ bám đầy bề mặt vật liệu làm giảm không gian sống của chúng. Nếu không xả cặn và vệ sinh định kỳ, hệ lọc sẽ trở thành ổ bệnh ngược lại cho đàn cá.
Để làm ngay: Lắp sẵn van xả đáy ở các ngăn lắng để xả cặn bẩn mỗi tuần một lần, đồng thời chỉ xả rửa vật liệu sinh học bằng nước trong hồ cũ, tuyệt đối không dùng nước máy có clo để rửa vì sẽ làm chết toàn bộ vi sinh.
Lời cuối
Làm hồ Koi và hệ thống lọc giống như việc xây móng nhà, nếu tính toán cẩn thận ngay từ đầu thì việc chăm cá sẽ trở thành niềm vui mỗi sáng bên ly cà phê. Nếu anh em đang chuẩn bị làm hồ hoặc gặp rắc rối với hệ lọc hiện tại, cứ nhắn qua Zalo 0984 611 688, tôi sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm thực tế bên hồ.