Các giống cá Koi Nhật và cách phân biệt
Người mới đứng trước hồ thường thấy con nào cũng đẹp mà không biết gọi tên. Biết tên giống rồi thì nói chuyện với người bán dễ hơn nhiều, và cũng biết mình đang trả tiền cho cái gì.
Bài này ghi lại cách nhìn mà bên hồ vẫn dùng khi tuyển cá: mỗi giống nhìn vào đâu để nhận ra, và trong cùng một giống thì xem gì để biết con nào hơn con nào.
Bảng tra nhanh
| Giống | Nhận ra bằng |
|---|---|
| Kohaku | Nền trắng, khoang đỏ. Giống kinh điển nhất, người chơi nào cũng bắt đầu từ đây. |
| Taisho Sanke | Nền trắng, khoang đỏ, điểm đen. Kohaku có thêm chấm đen trên lưng. |
| Showa Sanshoku | Nền ĐEN, có đỏ và trắng. Khác Sanke ở chỗ đen là nền chứ không phải điểm. |
| Tancho | Thân trắng tuyền, một chấm đỏ tròn duy nhất trên đầu — như lá cờ Nhật. |
| Shiro Utsuri | Chỉ hai màu đen và trắng, quấn vào nhau như vân đá. |
| Hi Utsuri | Đen và đỏ, không có trắng. Nhìn như lửa cháy trên nền than. |
| Asagi | Lưng vảy lưới xanh xám, hai bên hông và bụng đỏ cam. Giống cổ nhất. |
| Shusui | Asagi phiên bản không vảy (doitsu) — chỉ còn một hàng vảy dọc sống lưng. |
| Ogon | Một màu kim loại duy nhất — vàng, bạc hoặc cam. Sáng nhất hồ. |
| Goshiki | Năm màu hoà vào nhau — trắng, đỏ, đen, xanh đậm, xanh nhạt. |
| Kujaku | Nền ánh kim trắng bạc, lưới vảy đen, điểm đỏ cam. Tên nghĩa là 'chim công'. |
| Butterfly Koi | Vây và đuôi dài bay như lụa. Màu nào cũng có thể là Butterfly. |
Gosanke — ba giống kinh điển
Kohaku, Sanke và Showa được gọi chung là Gosanke. Đây là ba giống được chấm giải nhiều nhất ở các kỳ Koi Show, và cũng là ba giống người chơi nên bắt đầu.
Kohaku
紅白Nền trắng, khoang đỏ. Giống kinh điển nhất, người chơi nào cũng bắt đầu từ đây.
Thân trắng tinh, trên lưng là những khoang đỏ (hi) ăn xuống hai bên. Không có màu đen. Đầu thường có một khoang đỏ lớn.
Nền trắng phải trắng như tuyết, không ngả vàng. Ranh giới đỏ–trắng (kiwa) càng sắc nét càng quý. Khoang đỏ nên cân đối hai bên, không đứt quãng vụn vặt. Mũi và đuôi nên để trắng.
Người mới chơi. Dễ đánh giá đẹp xấu bằng mắt thường, dễ lên màu, và là thước đo để sau này nhìn các giống khác.
Taisho Sanke
大正三色Nền trắng, khoang đỏ, điểm đen. Kohaku có thêm chấm đen trên lưng.
Giống Kohaku nhưng có thêm những vệt đen (sumi) nhỏ nằm TRÊN nền trắng, chủ yếu ở phần lưng. Đầu thường không có đen.
Sumi phải đậm, gọn, nằm rải đều chứ không dồn một chỗ. Đen không nên lan xuống dưới đường bên. Vây ngực có thể có vài sọc đen — đó là nét đẹp riêng.
Người đã quen Kohaku, muốn hồ có chiều sâu hơn. Sanke làm hồ bớt đơn điệu khi nuôi chung với Kohaku.
Showa Sanshoku
昭和三色Nền ĐEN, có đỏ và trắng. Khác Sanke ở chỗ đen là nền chứ không phải điểm.
Nhìn tổng thể thấy đen là chủ đạo, đỏ và trắng quấn quanh. Vây ngực thường có mảng đen lớn ở gốc (motoguro). Đầu hay có vệt đen hình chữ V.
Ba màu phải cân, không để một màu lấn át. Đen bóng, đỏ đậm, trắng sạch. Motoguro ở vây ngực là dấu hiệu Showa chuẩn.
Người chơi muốn con cá có khí chất mạnh. Showa nổi bật trong hồ nhiều cá sáng màu.
Utsuri — nền đen
Nhóm lấy đen làm nền, màu còn lại quấn lên trên. Nhìn trầm và mạnh.
Shiro Utsuri
白写りChỉ hai màu đen và trắng, quấn vào nhau như vân đá.
Nền đen với các mảng trắng lớn (hoặc ngược lại), không có đỏ. Đen lan cả xuống bụng và vây, khác với Sanke chỉ có đen trên lưng.
Trắng phải thật trắng, đen phải thật đen — tương phản càng mạnh càng đẹp. Mảng màu nên lớn và quấn cân đối, không vụn.
Người muốn hồ có nét trầm, hiện đại. Shiro Utsuri đứng cạnh Kohaku tạo tương phản rất mạnh.
Hi Utsuri
緋写りĐen và đỏ, không có trắng. Nhìn như lửa cháy trên nền than.
Nền đen với các mảng đỏ (hi) quấn quanh thân. Không có màu trắng.
Đỏ nên đậm và đều, đen nên bóng. Hai màu quấn thành mảng lớn, không lốm đốm. Màu Hi Utsuri thường đậm dần theo tuổi cá.
Người muốn một con cá nổi bật hẳn giữa hồ, nhất là hồ có nhiều cá nền trắng.
Giống cổ điển
Asagi và Shusui là những giống lâu đời nhất, mang nét Nhật rõ nhất.
Asagi
浅黄Lưng vảy lưới xanh xám, hai bên hông và bụng đỏ cam. Giống cổ nhất.
Vảy trên lưng xếp thành lưới đều như mắt lưới, màu xanh xám. Má, hông và gốc vây có màu đỏ cam.
Lưới vảy phải đều, không lộn xộn. Đầu nên sạch, không đốm. Đỏ hai bên càng lên cao thì càng nổi.
Người chơi lâu năm, chuộng nét cổ điển. Asagi là tổ tiên của nhiều giống Koi hiện đại.
Shusui
秋翠Asagi phiên bản không vảy (doitsu) — chỉ còn một hàng vảy dọc sống lưng.
Da trơn, chỉ có một hàng vảy lớn chạy dọc lưng. Lưng xanh, hông đỏ giống Asagi.
Hàng vảy lưng phải thẳng, đều, không lệch hay thiếu. Da trơn phải mịn, không sần. Xanh lưng càng trong càng đẹp.
Người thích nét lạ. Shusui nhìn rất khác phần còn lại của hồ nhờ da trơn.
Đơn sắc ánh kim
Một màu duy nhất nhưng óng ánh. Dễ nhìn, dễ nuôi, hợp người mới.
Ogon
黄金Một màu kim loại duy nhất — vàng, bạc hoặc cam. Sáng nhất hồ.
Toàn thân một màu ánh kim, không hoa văn. Phổ biến nhất là Yamabuki (vàng) và Platinum (bạc).
Màu phải đều từ đầu tới đuôi, ánh kim rõ. Đầu sạch, không ngả màu. Vảy xếp đều, không chỗ đậm chỗ nhạt.
Người mới và hồ nhiều cây che. Ogon sáng nên nhìn thấy rõ cả khi nước hơi sẫm, và rất dễ nhận ra từ xa.
Giống đặc biệt
Những giống có nét riêng không lẫn vào đâu được.
Tancho
丹頂Thân trắng tuyền, một chấm đỏ tròn duy nhất trên đầu — như lá cờ Nhật.
Toàn thân trắng, chỉ có đúng một khoang đỏ trên đỉnh đầu. Nếu thân có thêm đỏ thì không còn là Tancho.
Chấm đỏ phải tròn đều, nằm chính giữa đầu, không lệch, không chạm mắt hay lan xuống gáy. Thân càng trắng sạch càng tôn chấm đỏ.
Người thích sự tối giản, và người chơi phong thuỷ — Tancho được xem là giống mang ý nghĩa may mắn vì giống quốc kỳ Nhật.
Goshiki
五色Năm màu hoà vào nhau — trắng, đỏ, đen, xanh đậm, xanh nhạt.
Nhìn như Kohaku nhưng nền trắng có phủ lưới vảy xanh đen, tạo cảm giác chiều sâu.
Lưới vảy phải đều và rõ. Đỏ nổi trên nền lưới chứ không bị chìm. Màu Goshiki đổi theo nhiệt độ nước và theo tuổi — xem lâu mới đánh giá được.
Người chơi đã có kinh nghiệm, thích con cá càng nhìn càng ra nét.
Kujaku
孔雀Nền ánh kim trắng bạc, lưới vảy đen, điểm đỏ cam. Tên nghĩa là 'chim công'.
Thân ánh kim, vảy xếp thành lưới rõ, trên đó có khoang đỏ cam.
Ánh kim phải đều khắp thân kể cả đầu. Lưới vảy sắc nét. Đỏ cam tươi, không xỉn.
Người muốn một con vừa sáng vừa có hoa văn — Kujaku kết hợp được cả hai.
Butterfly Koi
ヒレナガVây và đuôi dài bay như lụa. Màu nào cũng có thể là Butterfly.
Vây ngực, vây lưng và đuôi dài hơn hẳn Koi thường, bơi như múa. Râu cũng dài.
Vây phải cân đối hai bên, không rách không cụp. Thân vẫn phải chắc, không được mảnh quá so với bộ vây.
Hồ nông và hồ nhìn từ trên xuống — bộ vây dài phát huy đẹp nhất khi nhìn từ trên. Trẻ con rất thích giống này.
Người mới nên bắt đầu từ giống nào
Nếu mới làm hồ, cứ bắt đầu từ Kohaku và Ogon. Kohaku dạy mắt nhìn — quen nền trắng và ranh giới đỏ rồi thì nhìn giống nào cũng ra nét. Ogon thì sáng, dễ thấy trong nước, nuôi khoẻ.
Hồ mới nên thả thưa, mỗi giống vài con, đừng mua một lúc quá nhiều. Nuôi vài tháng quen tay rồi hãy nâng dần lên Sanke, Showa.
Chưa rõ giống nào hợp hồ nhà mình thì nhắn Zalo 0984 611 688 nói qua kích thước hồ và số cá đang nuôi, bên hồ chọn giúp.
Câu hỏi hay gặp
Gosanke là gì?
Là tên gọi chung của ba giống Kohaku, Taisho Sanke và Showa Sanshoku. Đây là ba giống được chấm giải nhiều nhất ở các kỳ Koi Show.
Sanke và Showa khác nhau chỗ nào?
Sanke lấy TRẮNG làm nền, đen chỉ là những điểm nhỏ trên lưng. Showa lấy ĐEN làm nền, trắng và đỏ quấn lên trên. Nhìn vây ngực là rõ nhất: Showa thường có mảng đen lớn ở gốc vây.
Giống nào dễ nuôi nhất cho người mới?
Kohaku và Ogon. Cả hai đều khoẻ, dễ nhìn thấy trong nước, và dễ đánh giá đẹp xấu bằng mắt thường.
Màu cá Koi có đổi theo thời gian không?
Có. Đỏ thường đậm dần, đen lên muộn hơn, và Goshiki đổi màu theo cả nhiệt độ nước. Vì vậy chọn cá nhỏ là chọn tiềm năng, chứ chưa phải chọn cái đang thấy.
Highland Koi Farm đang có những giống nào?
Cá tại farm thay đổi theo từng chuyến nhập. Xem danh sách cá đang bán — mỗi con có video riêng — hoặc nhắn Zalo nói giống mình cần, bên hồ báo lại khi có.
Muốn xem cá thật thuộc giống mình thích?
Nhắn Zalo nói tên giống và cỡ cá mong muốn. Bên hồ lọc trong đàn rồi gửi video từng con để bạn xem trước, không phải tới tận nơi.
Nhắn Zalo 0984 611 688 Để lại số, bên hồ gọi lại